The great explanatory dictionary of Mongolian

хүн амьтны уруулын завсрахи сүв.

хүн амьтны хушуу уруулын завсрахи, багалзуур хүртлэх хөндий; ангайх амтай, залгих хоолойгүй о н ь с о г о; алтан дөрвөн туурай нь гялалзаж, аман дотроо цагаан соёо цухалзуулан ... (хурдан морины цолоос); шувууны ам; амаа зайлах; аман дотор; аман дотроо үглэв; амандаа орсон аөхийг хэлээрээ түлхэн гаргах з ү й р.

• ам гэмтэх, ам домтох (хүүхдийн аман дотор яр гардаг өвчин тохиох).
• ам хатах (ам хуурай болох).
• ам цангах (унд хүсэх); чонын амнаас гарч барсын аманд орох з ү й р.
• ам заваарах (шүлс налдааран аман дотор аягүй болох).
• ам жишлэх (цангасан амьтны өчүүхэн юм уухыг).
• ам захиа (амаар уламжлан хэлүүлсэн үг).
• ам зөөлөн (а. морь малын ам татах залахад ялгуум эелдэг; б.хүний үг ялгуум аятай).
• амаа мэдэхгүй (морь малын хазаарт дасаагүй).
• ам зөрөх (хоёр хүний хэлсэн үг хоорондоо үл тохирох).
• ам зөвшөөх (бичгээр биш амаар ярилцан тохирох).
• ам задгай (үзсэн, сонссон бүхнээ хамаагүй илрүүлэн ярьдаг).
• ам дордойх (садан төрлийн хүмүүсийн хоорондоо бага зэрэг хэрэлдэж муудалцах; ам дордойвч элэг дордойхгүй х у у ч.).
• ам дагах (бусдын үгийг зөвшөөрөн хүлээх).
• ам дагалах (бусдын хэлэлцэхэд хөндлөнгөөс зоримгоор оролцон ярилцах).
• ам озох (амаараа сорон шавхийтэл үнсэх).
• ам сул (а. морь малын ам зөөлөн; б. хүний ам задгай чалчаа).
• ам хагалах (а. эмнэг адуу ма-лыг анх эдлэгээнд сургаж дасгах; б. ам нээх).
• ам хатуу (а. морь малын хазаартаа ам нь дийлдэхгүй тэмүүлдэг нь; б. хүний үг ухачламтгай ширүүн).
• ам халах (а. морь малын ам, амгайдаа холгогдон улайх; б. хүний сэтгэл нь хөөрч яриа нь нэмэгдэх; в. баахан халамцаж үг олшрох).
• ам хүрэх (амсах).
• ам чагтуун(морины ам дэндүү хатуу).
• ам зүгшрэх (а. морь малыг унаж сургахад ялгуум эелдэг болж эхлэх; б. хэлэх өгүүлэх үг, унших дуудах бичигт хэл дадаж дасах).
• ам ихтэй(хир хэмжээнээс хэтэрхий давамгай бардам үгтэй).
• ам муудах (олны ам ихэвчлэн муулах тийш хандах).
• ам муруйх (харилцан муудаж хэрэлдэх).
• ам нийлэх(хүмүүсийн үг өгүүлэл хоорондоо ягштал тохирох).
• ам сайжрах (юманд олны ам ихэвчлэн магтах тийш хандах).
• ам сулрах (юманд олны ам баахан муудах).
• ам нээх (а. зөвлөлдөх ярилцахад анх эхлэн хэлэлцэх; б. бэрхшээж байсан зүйлийг сая гарган хэлэх).
• ам таглах (а. хариулж болшгүй үгээр хариу тавин дуугүй болгох; б. ор нэрийн төдий зүйлээр аргацаан бөглөж өнгөрүүлэх).
• ам удаан (дугуй авад үг гаргаж хэлэхгүй).
• ам түргэн (зан түргэн, юуны урьд үг хэлэлцэх дуртай).
• ам хавчих (өгүүлэх хэлэлцэхэд сэргэмжлэн үг дуугүй суух).
• ам хаацайлах (ам хаах).
• ам хаах (ам таглах).
• ам улжих (аж төрж чадахгүй, юм элбэг газар очиж амь зуух).
• аман зууш болох (хүний ичгүурт муу явдал энд тэндгүй тархаж жигшин хэлэлцэх).
• амаа татах (хэлэхгүй, ярихгүй дугуйхан байх).
• амаа өгөх (бусдад заавал тэгнэ гэж батлах).
• ам шүд алдах (ам алдах).
• ам хүлээх (а. амаар зөвшөөрөх; б. хэлэлцэх зөвшилдөх зэрэгт бусдын ам харах).
• ам хуурай суухгүй (а. уван цуван үргэлжлэн идэх; б. дугай байдаггүй).
• ам хурдан (санасан бодсоноо бусдаас урьдчилан хэлэх зантай).
• ам харах (хүний юү хэлэхийг хүлээх).
• ам хамхихгүй (хүн амьтны үргэлжид дуугарч байх).
• ам хамхих (өгүүлэх хэлэлцэх газарт цэнэж үг дуугүй суух).
• ам хазайх (олны ам баахан муудах).
• ам хагарах (а. бэрхшээж байсан зүйлийг сая хэлэх; б. олны дотор зовохгүй ярих).
• аман дээрээ сүрхий, ачир дээр базаахгүй (хэлэх хийх хоёр нь адилгүй).
• ам ажил хоёр нь зөрөх (их ярьж бага хийх).
• ам шаах (бурангуйлан тулгах).
• ам гарах (бардамнан ярих).
• ам гарздах, ам бузарлах (бусдад найдаж хэлсэн зүйл бүтэхгүй болох).
• амны гамхи (амаар татах тамхи).
• амны ус (уух ус).
• амны зууш болох (бусдад шоовдорлогдон яригдах).
• амны гарз (хэлээд хэлээд биелэхгүй).
• амны гийгүүлэгч (үл хамарших гийгүүлэгч).
• амны заваа гаргах (бага сага юм уух).
• амны цээр гарах (а. амсахыг цээрлэсэн юмыг амсах; б. гэмшилтэй үг хэлснийхээ учрыг тайлбарлан ярих).
• ам хагалах (а. хүний бэрхшээн зовнисон хэрэг явдлыг үүсгэн хэлж өгөх; б. эмнэг адуу малыг анх эдлэгээнд сургаж дасгах).
• амаа жимийх (а. амаа хавчих; б. үг дуугарахгүй суух).
• амаа барих (а. өнгөрсөн хойно нь гэмших; б. амаа хавчих).
• ам алдах (тангараглах; ам алдвал барьж болдоггүй, агт алдвал барьж болдог з ү й р).
• ам асуух (тавлаж асуух).